Poliziak bi hautetsi deitu ditu: Estatuak euskararen aurkako erasoa gogortzen du

Irailaren 16an, polizia judizialeko bi ikertzaile abisatu gabe agertu ziren Euskararen Erakunde Publikoaren egoitzan, Baionan, biltzar nagusi baten akta kontsultatzeko, aurrekontuak eta legearen norabideak bozkatzen dituen lorgane erabakitzailea. Ondoko egunetan, Mediabask, bi hautetsi deitu dituzte: Maïder Béhotéguy Bulegoko lehendakaria, irailaren 30ean lekuko gisa entzuna, eta Anita Lopepe kontseilaria, urriaren 6an, agerraldi librean. Poliziak 60.000 euroko laguntza ematen du ekainaren 26an Seaskan, ikastolen elkartean, bozkatua izateko. Azken horiek 1960ko hamarkadatik aitzina irekitako eskolak dira, guraso delegatuen ekimenez, estatuak eskolatik eta bizi publiko guztitik zapaltzen zuen hizkuntza bat transmititzeko. Ikerlariek interes gatazka posible bat ikusten zuten: Anita Lopeperen senarra elkarteko bi garren lehendakaria da. Estakuru bat polizia establezimendu publiko baten egoitzara bidaltzeko, non Estatuak, bertan setiaturik, boto hori galdu zuen .

Simon Fetet Pirinio Atlantikoetako prefeta bulego horretan dago: estatua bertako kide da eta hiru boto ditu. Ekainaren 26an, haren suprefeta, Mathieu Duhamel, deliberoa bilkura batean gibelarazten saiatu zen, eta kontra bozkatu zuen — zortzi boz hiruren haurka. Asanbladan kolpatua, Simon Fetetek Baionako fiskaltzara jo zuen, eta honek ikerketa bat abiatu eta polizia judiziala igorri zuen. Ikerketa artxibatua izan da.

Ez da gertakari isolatu bat. Uztailaz geroztik, Euskal Herriko hamabost bat udalerrik bozkatu dute, gehienetan aho batez, euskararen onarpen ofiziala, euskara, beren lurraldeko hizkuntza gisa, frantsesarekin batera. Baiona, Sara, Itsasu, Aiherra, Hiriburu : Simon Fetetek zortzi igorri ditu Paueko auzitegi administratibora, eta honek bertan behera utzi ditu aitorpen horiek Konstituzioaren izenean. Beskoitzeko Udalaren barne araudia ere berridatzi du, Gamarteko Udalan bozkatutako hizkuntza politika plana erasoz berraztertzeko errekurtsoa bidez eta Larresoroko kaleen izenak berrikustea eskatuz.

Deliberazio horiek Euskal Konfederazioak eramaten zituen, hamabost bat elkarte biltzen dituenak hizkuntzaren alde, eta udal hautagaiei horiek hartzeko engaiamendua sinarazi zien: horietako hamabi auzapez hautatuak izan ziren. Prefetak auzitegiegiaren aintzinean eraman duena da, udal hautetsiek konpromiso horren inguruan hartzen dituzten erabakiak.

Simon Fetetek dio ez duela "jarrera politikorik". Berak esplikatzen du, ordea, zer borrokatzen duen: aitortza ofizial batek zerbitzu publikoko hizkuntza bihurtuko luke euskara. Hots, euskaldunek inposatzea lortu dutenari erasotzea, eskolaz eskola. Gurasoek irekitako ikastolak, bide elebidunak, kolektibitateetako eragileentzako euskarazko lehen formakuntzak Estatuari indar harreman bat eginez lortuak izan dira. Beskoitzen, prefetak ez du onartu udalbatzan euskaraz hitz egitea, baldin eta frantsesa aitzinetik pasatzen bada. Eremu pribatuan kantonatutako hizkuntza bat desagertzen ari den hizkuntza bat da: bizirauteko, euskarak % 20-30 hiztun izatetik % 91 izatera pasatu behar du, Euskal Herriko biztanleen % 91 ofizialki onartzearen alde agertzen denean.

Ikastolako lizeoko ikasleak ere osoki hartzen dute parte duela hilabete bat baino gahi sortu den mugimenduan, eta errepresioak beren hizkuntzan ere harrapatzen ditu. Urriaren 1ean, Baionan,bi CRSek interpelatzen dute frantsesez Hegoa, 15 urte,Bigarren Hezkuntzako mobilizaziotik at dagoen Bernat Etxepare lizeoko ikaslea. Euskaraz erantzuten die: "Ez niz zuerekin frantses ari", Pertsegitua, lurreratua, ubeldua, kolpatua gaseztatua, konorterik gabe egonen da ospitaleratu baino hamar minutu lehenago. Horrekin batera, kontatzen du, CRSek bota dutela: "Beti berdin da, euskaldun horiek dira arazoa!" Mugimenduaren hastapenetik, 47 adingabe Euskal Herrian zaintzapean egon dira eta 31 Baionako fiskaltzaren aitzinean eraman dituzte -prefetak Euskararen Erakunde Publikoaren aurka jo zuen lekuan